رئيس كل گمركات را البته بايد وزير ماليه انتخاب كند ، ولى هيچ موردى براى تغيير اين رئيس پيش نيامده ، يا اگر هم پيش‌آمده بود بمسامحه ورگذار شده و يا بتحسين‌هاى سفارتخانه‌ها از اين رئيس و حسن ادارهء او كه بيشتر بتوصيه شبيه بود ، بماست‌مالى گذرانده بودند . چنان كه بعد از يكى دو تغيير كه بعد از رفتن نوز در اين كار حاصل گشت ، كار بمرنار مستقر شده بود و قابل تغيير به نظر نمىرسيد . ارتقاء بلژيكيها بين خودشان ، تابع قاعدهء تقدم در اقامت ايران بود كه در موارد خالى شدن يكى از مقامات مهمتر ، با كمال ديانت و بدون هيچ خاطرخواهى رعايت ميشد . اين اداره با اين طرز عمل ، بجمهورى شبيه بود كه يك قوهء خارجى مضمرى آن را سرپا نگهداشته باشد زيرا از اين رويه نه براى رئيس كل و نه براى سرجنبانهاى بلژيكيها امكان‌پذير نبود . مثلا ملاحظه ميشد يكنفر كه مشغول كار و از سرجنبانهاى بلژيكيهاست ، بىسابقه مرخصى ميخواهد و رئيس كل ، مرخصى او را تصويب مىكند و بعد از چندى در ضمن مستخدمين مستعفى درآمده ، عوض او را رئيس كل گمركات براى پيمان استخدام بوزارت ماليه پيشنهاد مينمايد و بدون هيچ سروصدا يارو دك مىشود بدون اينكه سبب و جهت معقولى براى اين خارج شدن بيسابقه معلوم باشد ، بسا اتفاق ميافتاد كه در يكى از تازه رسيده‌ها جربزه و استعداد زيادترى مشاهده ميشد كه از اكثر سرجنبانها بهتر ميتوانست براى اداره نافع باشد ولى هيچوقت رفقاى او نميگذاشتند سرش از مازو بزرگتر شود و همواره بمشاغل درجه دوم و سوم مشغولش ميكردند كه دلسرد شده و بالاخره برود . در مقابل ، اشخاص بيكفايتى بودند كه بمقامات ارجمند رسيده ، با هر خبط و خطائى كه نتيجهء ناگزير بيكفايتى آنها بود ، بر سر كار ميماندند . هيچ‌وقت در ميانهء بلژيكيها كسى كه كسر صندوق آورده يا در نتيجهء بيكفايتى ، عايدات گمركى يك محل را گرفتار كسرونكس كرده باشد ، وجود نمييافت زيرا سياست ادارهء بلژيكيها افشاء اين اسرار را بهيچيك از همقطارها اجازه نميداد . شايد اكثر تغييرات بى جهت و بيمقدمه ، براى ظهور يكى از اين وقايع ناگوار بوده است ، خلاصه اينكه بلژيكيها از اين اداره ، يا بهتر بگويم از اين جمهورى ادارى ، ناندانى حسابى براى افراد دورهء حاضر و اشخاصيكه بعدها از بلژيك بايران بيايند ساخته بودند كه خراب كردن آن جز بقوهء ديكتاتورى اعليحضرت رضا شاه پهلوى شاه سابق امكان پذير نبود . اين هم يكى ديگر از كارهاى شايان تمجيد آن مرحوم است كه شر اين دزدان رفيق قافله و جاسوسان هم‌كاسه را از سر گمرك اين كشور كند و براى قصرهائى كه اين آقايان در بلژيك از پول ايران در اين سى ساله ساخته بودند ، آخرى قائل شد . ( خبر فوت شاه سابق ديروز چهارم مرداد 1323 شمسى بتهران رسيده است ) . بارى ، نظرم نيست چندم محرم 1330 و مصادف با چندم ماه جدى بود كه ادارهء خزانه بخزانه‌دار جديد مزين شده ، مرنار با يكى دو نفر بلژيكى و سه چهار نفر مستخدم ايرانى گمرك به اين اداره آمدند . لكيفر بلژيكى جاى كنز در ادارهء ماليات غيرمستقيم